ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒಟ್ಟು ₹2,010 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಅರ್ಜುನ್ ರಾಮ್ ಮೇಘ್ವಾಲ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ (CSS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2026ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ₹810 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ಇ-ಕೋರ್ಟ್ ಸೇವೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಅಗತ್ಯ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇ-ಕೋರ್ಟ್ ಯೋಜನೆ (ಮೂರನೇ ಹಂತ)ಗೆ ₹1,200 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮೋದಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನಿಧಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಜೆಟ್ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.
ಆದರೆ, ಪ್ರಕರಣಗಳ ತ್ವರಿತ ಇತ್ಯರ್ಥವು ಕೇವಲ ಅನುದಾನದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ತನಿಖೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ವಕೀಲರ ವಾದ ಮಂಡನೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮಯೋಚಿತ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಶೀಘ್ರ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮೇಘ್ವಾಲ್ ಹೇಳಿದರು.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಲಭ, ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದರು.
ವೇಗದ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ (POCSO) ಪ್ರಕರಣಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ 2019ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಗಳ (FTSC) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಕೊನೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ 790 ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 31ರವರೆಗೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು **2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರವರೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ
775 ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ, 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ 29 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 775 ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 398 ವಿಶೇಷ ಪೋಕ್ಸೋ (e-POCSO) ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
